Auteur Kelly Tijhuis

Onderwijs

Lerarentekort in Utrecht: snelle en concrete oplossingen

27.11.2019

Het lerarentekort is een landelijk probleem, maar de gevolgen verschillen per regio. Het tekort wordt het meest gevoeld in de Randstad. In Utrecht hebben we het punt bereikt dat niet elke leerling elke dag gegarandeerd les heeft. Student & Starter wil snelle en concrete oplossingen om het onderwijs aantrekkelijker te maken, enerzijds vakinhoudelijk, anderzijds door goede randvoorwaarden te creëren.

 

Landelijk is de verwachting dat - als we geen maatregelen nemen - er in 2025 10.000 onvervulde fte’s zijn in het primair onderwijs en 1200 in het voortgezet onderwijs. De oorzaak is dat er relatief veel leraren rond de zestig jaar oud zijn en binnen een aantal jaren met pensioen gaan. Daar tegenover staat dat de nieuwe instroom in het beroep te laag is om deze uitstroom te compenseren. Het aantal afgestudeerden aan de PABO neemt al jaren af. 

 

Hoger ziekteverzuim en uitval 
Op dit moment zijn er in de stad Utrecht een tiental structurele vacatures in het primair onderwijs en een handvol in het voortgezet onderwijs. Vanuit schoolleiders horen wij dat er vooral problemen zijn om tijdelijke vervanging bij ziektes of verlof op te vangen omdat de flexibele schil van leerkrachten verdwenen is. Deze verhoogde werkdruk zorgt weer voor meer uitval en burn-outs onder leraren.

Landelijk is het ziekteverzuim voor de totale beroepsbevolking gemiddeld rond de 4 procent. Het onderwijs zit daar iets boven met gemiddeld 6 procent (6% in het po, 5% in het vo en 7% in het speciaal onderwijs). Gedurende de opleiding ontdekt een kwart van de studenten in het eerste jaar dat het leraarschap toch niet bij hen past. Er wordt vaak ook onvoldoende begeleiding aangeboden aan startende leraren. We weten dat er in de eerste vijf jaar van de beroepsuitoefening in het onderwijs 20 tot 45 procent stopt. 


Werkdruk verlagen
Student & Starter wil deze werkdruk onder leraren graag verlaagd zien. Een quick win hierin is bijvoorbeeld het faciliteren van gastlessen. Denk aan mensen uit het werkveld of van de academie, het inzetten van studenten als klassenassistent en het stimuleren van studenten om een bevoegdheid als onderwijsassistent te halen. Daarnaast willen we de randvoorwaarden aantrekkelijker maken, zoals de kwaliteit van huisvesting en bereikbaarheid van scholen. 

 

Veel scholen klagen daarnaast dat ze te vaak incidentele subsidies ontvangen voor projecten die jaarlijks terugkeren. Hierdoor kunnen ze onvoldoende beleid maken. Student & Starter is niet ongebreideld voorstander van het structuraliseren van subsidies maar vindt het wel interessant om te verkennen of bepaalde subsidies omgezet kunnen worden in meer structurele vormen. 

 

Nadenken over educatie taken

In het primair onderwijs wordt voornamelijk parttime gewerkt. Op schoolniveau kan de oplossing echter niet gevonden worden door alle parttimers op school een uur meer te laten werken. Volgens de OESO besteden Nederlandse onderwijsgevende relatief veel tijd aan lesgeven en hebben ze weinig tijd voor het ontwikkelen en voorbereiden van lessen. We moeten daarom twee keer nadenken voor we belangrijke thema’s voor de opvoeding van kinderen bij het onderwijs op hun bordje gooien.

 

Student & Starter wil inzicht krijgen in welke nieuwe educatie technieken we kunnen gebruiken voor onderwerpen zoals gezonde voeding of seksuele voorlichting. We kunnen niet verwachten dat het onderwijs altijd alles voor ons oplost. Scholen moeten daarbij beter ondersteund worden, bijvoorbeeld door op maat gemaakte lespakketten te ontwikkelen per thema, zodat ze niet alles zelf hoeven te bedenken maar direct tot uitvoering over kunnen gaan.

 

Het Utrechtse Onderwijsimpuls

Het Utrechtse Onderwijsimpuls is onverminderd succesvol. Het budget voor 2018 is volledig besteed en we verwachten ook voor 2019 een volledige benutting van de subsidie. De middelen van de Onderwijsimpuls worden vooral ingezet voor extra personele ruimte ten behoeve van nieuwe onderwijsontwikkeling. De extra ruimte voor ontwikkeling draagt bij aan de aantrekkelijkheid van het beroep, zeker voor ervaren leraren. De vernieuwing die in het onderwijsaanbod wordt gerealiseerd trekt ook jongere docenten met nieuwe inzichten en ontwikkelingen vanuit hun opleiding mee. Evaluaties die gehouden worden met het onderwijs over de inzet van de Onderwijsimpuls laten zien dat het een belangrijke motor is voor vernieuwing in het onderwijs op heel veel verschillende manieren.