“Bouw een tramlijn, geen mediamoment.”
“Bouw de Rijnenburglijn. Want één ding is zeker: die wijk staat er nog als iedereen die voorpagina al lang is vergeten.”
Lars van Rooij, raadslid Student & Starter
Loop eens mee naar de polder Rijnenburg, in het zuidwesten van Utrecht. Om ons heen weilanden, wat koeien, hier en daar een boerderij. Niets doet vermoeden dat hier een compleet nieuwe stadswijk moet verrijzen met 25.000 woningen, zo groot als Middelburg. Er is alleen een harde voorwaarde: zonder tram naar de stad, de Rijnenburglijn, komen al die nieuwe bewoners de polder niet in of uit. De bouw komt zonder die verbinding “niet of slechts zeer beperkt van de grond”, stelt D66-wethouder Matthijs Sienot. Houdt het Rijk de portemonnee dicht, dan wordt een van de grootste bouwlocaties van Nederland de nek omgedraaid.
Met die wetenschap kijk je de afgelopen weken anders naar het nieuws. Terwijl het kabinet bekendmaakt dat het geld voor de Rijnenburglijn er niet komt, pronkt de minister met vijf ‘grootschalige nieuwbouwlocaties’. Het gaat om 30.000 woningen tot 2035: minder dan een derde van wat Nederland in één jaar wil bouwen. Een magere aftrap van de tien nieuwe steden die de partij van de minister voor de verkiezingen beloofde.
En wie doorleest, ziet plannen waar lokaal al jarenlang aan wordt gewerkt. In Maastricht lag het plan voor de Spoorzone begin dit jaar gewoon al klaar op het gemeentehuis. Nieuwe infrastructuur is daar niet nodig. Zo strijkt het Rijk de complimenten op voor werk dat in gemeenten al lang is voorbereid.
Daarmee staat Rijnenburg symbool voor het woonbeleid van dit kabinet. Want het wringt dat het kabinet laaghangend fruit blijft plukken, maar niet thuis geeft bij investeringen die de daadwerkelijke bouw van tienduizenden woningen mogelijk maken. Het probleem is dat de infrastructurele projecten veel geld kosten en pas over jaren zichtbaar worden. Ze leveren geen snel mediamoment op en dus staat er in de Haagse begrotingsonderhandelingen niemand voor op.
Als raadslid zie ik van dichtbij hoe het werkt. In de luwte van de lokale politiek wordt hard gewerkt: de gemeente maakt plannen, regelt financiering, praat met bewoners en werkt (ja, het kan echt nog in de politiek) samen over partijgrenzen heen. Dat werk is misschien minder zichtbaar, maar zonder dat werk komt er niets van de grond. In Utrecht wachten we op een tramlijn, in Apeldoorn op tunnels onder het spoor, in Alkmaar op een brug. In heel Nederland liggen de plannen klaar, maar ontbreken investeringen om deze wijken bereikbaar te maken.
Mijn advies, nee, mijn oproep aan Den Haag: kijk verder dan de voorpagina van morgen, naar het land van over tien jaar. Pronk niet met het werk dat lokaal al is verricht, maar doe wat nodig is om het af te maken. Bouw de Rijnenburglijn. Want één ding is zeker: die wijk staat er nog als iedereen die voorpagina al lang is vergeten.
Lars van Rooij
Gemeenteraadslid en fractievoorzitter Student & Starter, Utrecht